معامله بلوکی چیست؟‌

معامله بلوکی معامله‌ای است که در آن حجم زیادی از سهام یک شرکت مبادله می‌شود. قوانین و چهارچوب‌هایی که در خرید و فروش‌های عادی وجود دارد، در مورد معاملات بلوکی انجام نمی‌شود و در این معاملات هیچ محدودیتی در حجم و قیمت سهم‌ها رعایت نمی‌شود. در واقع قیمت سهام در این معامله‌ها توسط خریدار و فروشنده به صورت توافقی مشخص می‌شود. از آن‌جایی که اغلب این معاملات توسط سرمایه‌گذاران حقوقی انجام می‌شود، برای این که از ریسک و ضرر احتمالی در معاملات جلوگیری شود، سعی می‌کنند قیمت آن را خارج از سیستم معاملاتی تعیین کنند. زیرا در غیر این صورت به علت نقدشوندگی سهام، این معاملات بسیار روی قیمت هر سهم تاثیر می‌گذارند. به این معامله‌ها، سفارش‌های بلوکی نیز گفته می‌شود. در ایران برای خرید و فروش به صورت بلوکی، بازار جداگانه‌ای به نام بازار بلوک ایجاد شده است که می‌توانید در آن‌جا به راحتی این معاملات خود را انجام دهید. در ادامه با ما همراه باشید تا با روش این معامله‌ها و همچنین قوانین مربوط به آن آشنا شوید.

مشخصه معامله بلوکی

معاملات بلوکی که در بازار سرمایه انجام می‌شود، یک سری ویژگی‌هایی دارد باعث تمایز آن از سایر مبادلات بورسی می‌شود. همان طور که گفتیم در این معاملات تعداد سهم‌هایی که مبادله می‌شود خیلی زیاد است. در واقع حجم معامله‌های بلوکی آنقدر زیاد است که در یک دوره مشخص از کل معامله‌های انجام شده در بازار بیشتر است. توجه داشته باشید که ارزش معاملات بلوکی از 2 میلیارد تومان بیشتر است. شما می توانید این معاملات را در ساعاتی که معاملات عادی اتفاق می‌افتد، انجام دهید. وضعیت توقف و بازگشایی معامله بلوکی یک سهم نیز همانند وضعیت آن نماد در بازار عادی است. 

معاملات عمده چیست ؟

علاوه بر معاملات بلوکی، نوع دیگری از معاملات نیز در بازار سرمایه وجود دارد که معاملات عمده نام دارد. در معاملات عمده نیز همانند معامله‌های بلوکی حجم قابل توجهی از سهام شرکت مبادله می‌شود. در بازار بورس این معاملات به دو روش انجام می‌شوند. در روش اول، عرضه سهام به صورت عمده از طریق کارگزار به روش عادی معاملات انجام می‌شود. در این روش حجم زیادی از یک سهم توسط کارگزار مالک عرضه می‌شود. در روش دوم معاملات عمده، عرضه سهام به صورت بلوکی است که در واقع همان معامله بلوکی است. 

نوع دیگری از معاملات که در بازار سرمایه وجود دارد، معاملات خرد است. با کسر کردن ارزش معاملات بلوکی و عمده از ارزش کل معاملات، می‌توانید ارزش معاملات خرد سهام را به دست آورید. 

روش انجام معامله بلوکی چگونه است؟

برای انجام این معاملات ابتدا سفارش خرید یا فروش توسط کارگزاری شرکت مربوطه در بازار بلوک ثبت می‌شود. در مرحله بعد کارگزاری که این پیشنهاد مورد قبول او باشد، می‌تواند قیمت پیشنهادی از طرف کارگزار مربوطه را بپذیرد و با او وارد معامله شود. اگر اندازه بلوک معامله شده از 50 درصد بیشتر باشد، باعث ایجاد تغییر مدیریتی در شرکت می‌شود. 

حالت دیگری که در معاملات بلوکی ممکن است اتفاق بیفتد این است که یک خریدار بخواهد به هر قیمتی سهم را از بازار جمع کند. معمولا علت این کار به خاطر کم بودن سهام آن شرکت است. نکته قابل توجه این است که در هر دوی این حالت‌ها معامله بلوکی باعث افزایش قیمت سهم در بازار بورس می‌شود.

روش تسویه در معاملات بلوکی

کارگزار پیشنهاد دهنده باید همراه با سفارش خرید یا فروشی که مطرح می‌کند، روش تسویه پیشنهاد فروش ارائه شده را نیز مشخص کند. روش‌های متفاوتی برای تسویه در این معاملات وجود دارد.

اگر پیشنهاد فروشی که از طرف کارگزار مربوطه در سامانه گذاشته می‌شود، با امکان تسویه خارج از پایاپای باشد، در این صورت کارگزار پذیرنده می‌تواند برای این پیشنهاد دو شرط صرفا خارج از پایاپای یا نقدی و خارج از پایاپای را مطرح کند.

روش دیگر برای تسویه پیشنهاد فروش ارائه شده، روش صرفا نقدی است. اگر کارگزار پذیرنده این روش را بپذیرد، سفارش‌های تطبیقی به صورت مستقیم برای تایید شدن به بازار بورس یا فرابورس ارسال می‌شوند. 

نوع دیگر روش تسویه پیشنهاد فروش معامله بلوکی ، امکان تسویه خارج از پایاپای است. در این حالت درخواست کارگزار پذیرنده برای کارگزار پیشنهاد دهنده ارسال می‌شود. در این مرحله حالت‌های متفاوتی ممکن است اتفاق بیفتد. اگر پیشنهاد تسویه خارج از پایاپای توسط کارگزار پیشنهاد دهنده فروش تایید شود، سفارش تطبیقی با بازار بورس یا فرابورس ارسال می‌شود. توجه داشته باشید که این سفارش با عنوان تسویه خارج از پایاپای ارسال می‌شود. حالتی دومی که ممکن است اتفاق بیفتد این است که پیشنهاد تسویه خارج از پایاپای توسط کارگزار پیشنهاد دهنده فروش تایید نشود. در این‌جا اگر کارگزار پذیرنده پیشنهاد شرط نقدی و خارج از پایاپای را پذیرفته باشد، معامله آن‌ها برای تایید با عنوان تسویه نقدی به بازار فرستاده می‌شود. اما در صورتی که کارگزار پذیرنده پیشنهاد شرط صرفا خارج از پایاپای را قبول کرده باشد، درخواست کارگزار پذیرنده توسط سامانه رد می‌شود و بار دیگر پیشنهاد فروش توسط کارگزار پیشنهاددهنده در سامانه بازار بلوک ثبت می‌شود. 

تاثیر معاملات بلوکی بر قیمت سهم

زمانی که روی سهم‌های یک شرکت معاملات بلوکی انجام می‌شود، انتظار می‌رود که قیمت سهم آن شرکت افزایش پیدا کند. دلیل این افزایش قیمت این است که قیمت بلوکی که در معاملات بلوکی معامله می‌شود از قیمت اصلی سهم خیلی بیشتر است. همین موضوع باعث  افزایش تقاضا برای سهام این شرکت می‌شود. تاثیر عرضه بلوکی بر قیمت سهام به گونه‌ای است که زمانی که آگهی عرضه سهم به صورت بلوکی منتشر می‌شود، حتی اگر معامله بلوکی انجام نشود، حجم تقاضا از سهام آن شرکت زیاد می‌شود و باعث افزایش قیمت آن می‌شود.

شما می‌توانید برای مشاهده معاملات بلوکی به سایت مدیریت فناوری بورس مراجعه کنید. برای این که از سهم‌هایی که روی آن‌ها معاملات بلوکی انجام شده است مطلع شوید، کافی است در قسمت دیده‌بان سایت روی نمادهایی که کنارشان عدد 2 است کلیک کنید و معامله‌های بلوکی و جزئیات مربوط به آن را مشاهده کنید. عرضه بلوکی شبریز و همچنین معامله بلوکی شیران از معامله‌های بلوکی است که به تازگی صورت گرفته است و تاثیر زیادی روی قیمت و تقاضای این سهم‌ها داشته است.

دوره‌های آموزشی



مشاهده آرشیو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *