بازار اولیه بورس چیست؟

بورس، یکی از مهم‌ترین نهادهای اقتصادی دولت‌ها محسوب می‌شود. کلمه بورس ریشه فرانسوی دارد و ترجمه آن کیف پول است. بورس، یک بازار پولی برای انجام معاملات مالی و خرید و فروش سهام شرکت‌ها، کارخانه‌ها و سازمان‌های متفرقه در یک کشور است. مفاهیم و اصطلاحات متنوعی در این بازار مالی به کار برده می‌شود. یکی از این اصطلاحات مهم و کاربردی، بازار اولیه بورس است. این بازار، ویژگی‌های منحصر به فردی دارد که آن را حائز اهمیت می‌کند. برای آشنایی با بازار اولیه و مفاهیم کلیدی آن، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

بازار اولیه بورس

اصطلاح بازار اولیه بورس زمانی به کار برده می‌شود؛ که شرکت‌ها و نهادهای نیازمند سرمایه، اوراق و سهام جدید خود را برای اولین بار وارد بازار بورس می‌کنند و عرضه فروش می‌گذارند. در واقع شرکت‌های نیازمند سرمایه با این کار اسپانسر مالی برای خود تامین می‌کنند و در قبال آن بخشی از ارزش شرکت خود را در قالب سهام در اختیار خریداران قرار می‌دهند. همیشه ارائه‌دهنده سهام‌ها در بازار بورس، همان شرکت یا نهادی است که در حال فروش سهام است. این معامله با پذیره‌نویسی بانک‌ها و یا سایر موسسات مالی که به نمایندگی از شرکت حضور دارند، انجام می‌شود. 

بازار اولیه در اکثر مواقع با میزان زیادی متقاضی برای خرید همراه است. در این بازار، معمولا قیمت‌ها در یک حد ثابتی قرار دارند. ثبات در قیمت‌های سهام در این بازار، باعث شده خریداران بتوانند با خیال راحت و بدون نگرانی از هر گونه ضرر مالی، در این بازار فعالیت کنند. اگرچه، در بازار اولیه انتخاب‌ها محدود‌تر می‌شوند؛ اما بازار اولیه این امکان را به سرمایه‌داران می‌هد تا پول آن‌ها در چرخه اقتصادی قرار بگیرد. از طرفی مسیر پیشرفت شرکت‌ها را، هموار می‌سازد. همچنین بازار اولیه، این موقعیت را برای دولت‌ها ایجاد می‌کند؛ تا اوراق خود را در اختیار مردمی که سرمایه دارند قرار بدهند. این امر باعث افزایش سرمایه دولت و تامین بودجه سازمان‌ها می‌شود. بازار اولیه سبب کم شدن نقدینگی می‌شود و کنترلی برای چرخه اقتصادی به شمار می‌رود.

کاربرد بازار اولیه

هر شرکتی برای بقا و ادامه حیات خود، نیازمند سرمایه است. این سرمایه، می‌تواند از راه‌های مختلفی از جمله وام یا سهام تامین شود. یکی از کارهایی که شرکت‌ها برای افزایش سرمایه خود به شکل سهام انجام می‌دهند؛ فروختن اوراق شرکت به عموم مردم است. بازار اولیه بورس ، در خصوص همین امر، فعالیت می‌کند. فعالان بورس در بازار اولیه، نسبت به بازار ثانویه، هزینه کمتری را برای اوراق بهادار شرکت‌ها می‌پردازند. از این رو، این بازار، برای بورس تهران و اقتصاد ایران اهمیت زیادی دارد؛ چرا که محل اصلی تولید سرمایه است.

نقش‌ها و وظایف بازار اولیه بورس

همانطور که پیش‌تر گفتیم، بازار اولیه بورس از اهمیت بسیار زیادی در بازار سرمایه ایران برخوردار است. از این رو، انتظار می‌رود نقش‌ها و وظایفی زیادی نیز داشته باشد. در ادامه، سه تا از مهم‌ترین این نقش‌ها را بررسی می‌کنیم:

  • سازمان‌دهی به انتشارات جدید اوراق بهادار: برای سازمان‌دهی به انتشارات جدید اوراق بهادار، باید قابلیت‌ها و چشم‌اندازهای پروژه‌های جدید بررسی شود. یکی از ویژگی‌ها مهم بازار اولیه بورس ، داشتن دانش و معلومات کافی، در زمینه‌های مورد نیاز برای بررسی آینده شرکت‌هاست. این اطلاعات  شامل موارد زیادی از جمله نسبت بدهی به سهام اوراق کوتاه‌مدت، نسبت نقدینگی، الزامات و در دسترس بودن حقوق صاحبان سهام می‌شوند. شرکت‌های تخصصی تحت عنوان «حامیان انتشار» وجود دارند؛ که وظیفه بررسی و تحلیل پیشنهادهای جدید برای انتشار را بر عهده دارند. پس از بررسی‌های لازم، این شرکت‌ها از نام خود بهره برده و پشتوانه لازم جهت انتشار اوراق بهادار را تامین می‌کنند.
  • ضمانت اوراق بهادار: مرحله مهم دیگری که در راستای انتشار اوراق بهادار طی می‌شود؛ تضمین است. مفهوم این امر، تضمین خرید مقدار مشخصی از سهام منتشر شده‌ جدید با یک قیمت ثابت است. بدین جهت، تضمین‌کنندگان جزو تاثیرگذارترین عوامل موفقیت انتشار اوراق بهادار به حساب می‌آیند. در واقع، اگر اوراق بهادار مورد قبول عموم مردم قرار نگیرد؛ تضمین‌کنندگان فروش آن‌ها را تضمین می‌کنند. این خدمات، سبب می‌شود هم سرمایه‌گذاران نگرانی نداشته باشند و هم شرکت‌ها، پولشان را دریافت کنند. از این رو، خدمات تضمین‌کنندگان برای عموم مردم حائز اهمیت است.
  • توزیع اوراق بهادار جدید: عنوان «توزیع» در بازار سرمایه، به معنای فروش اوراق بهادار به سرمایه‌گذاران نهایی است. این مرحله نیز، وظیفه‌ای تخصصی است که توسط معامله‌کنندگان اوراق بهادار و کارگزاران انجام می‌شود. این گروه‌ها، ارتباط مستقیم و سازمان‌یافته‌ای را با سرمایه‌گذاران برقرار می‌کنند. به این صورت، سهام برای اولین بار در معرض عمومی حاضر می‌شود.

مزایا و معایب بازار اولیه

بازار اولیه، مزایای زیادی دارد و با وجود نقش پر رنگی که در بازار سرمایه ایجاد کرده است؛ می‌تواند معایبی نیز داشته باشد. در ادامه با ما همراه باشید تا به بررسی اجمالی تعدادی از مزایا و معایب بازار اولیه بورس بپردازیم:

مزایا بازار اولیه:

  • مراحل رشد سرمایه شرکت‌ها آسان می‌شود.
  • توانایی کسب سرمایه برای اهداف تجاری را به وجود می‌آورد.
  • در چرخه اقتصادی، نقدینگی بیش از حد را کنترل و تنظیم می‌کند.
  • اوراق بهادار به طور مستقیم توسط شرکت صادرکننده منتشر می‌شود.
  • سرمایه‌گذاران با کمک بازار اولیه، می‌توانند پس‌انداز خود را سرمایه‌گذاری کنند و ارزش آن را از دست ندهند.
  • به دولت کمک می‌کند تا با فروش اوراق بهادار خود در بازار اولیه، سرمایه مورد نیازش را کسب کند.
  • می‌تواند به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی کمک کند.

معایب بازار اولیه:

  • تحقیقات اولیه‌ای که برای هر فرایند یا پروژه انجام می‌شود؛ وقت زیادی را صرف می‌کنند و به بررسی‌های عمیق و طولانی‌مدت نیاز دارند.
  • پروژه‌های تحقیقاتی فرایندها، هزینه زیادی می‌برند.

در این مقاله، با مهم‌ترین اطلاعات مربوط به بازار اولیه بورس آشنا شدید. البته باید بگوییم دنیای بورس و بازار سرمایه، بسیار عمیق‌تر از این است و ممکن سوالات زیادی را برای شما به وجود بیاورد. تعدادی از این سوالات متداول شامل موارد ذیل است: حجم مبنا چیست؟ کارگزار ناظر کیست؟ eps چیست؟ و غیره. از این رو، پیشنهاد می‌کنیم با مطالعه سایت تخصصی مثبت ۵، اطلاعات بیشتری کسب کنید و پاسخ سوالات خود را دریافت کنید. تجربه شما از بازار اولیه چیست؟ لطفا نظرات خود را برای ما کامنت بگذارید.

دوره‌های آموزشی



مشاهده آرشیو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *